Elementy edukacji architektonicznej w liceum ogólnokształcącym – program Politechniki Rzeszowskiej dla klasy o profilu humanistyczno-artystycznym
Więcej
Ukryj
1
Zakład Projektowania Architektonicznego i Grafiki Inżynierskiej, Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, Polska
Data nadesłania: 05-10-2025
Data ostatniej rewizji: 15-10-2025
Data akceptacji: 16-10-2025
Data publikacji: 18-12-2025
Autor do korespondencji
Beata Raś-Grabowy
Zakład Projektowania Architektonicznego i Grafiki Inżynierskiej, Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza, ul. Poznańska 2, 35-084, Rzeszów, Polska
KAiU 2025;LXX(3):83-115
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
W obliczu dynamicznych zmian globalnych zachodzi silna potrzeba nauczania kompetencji przyszłości, takich jak rozumienie przestrzenne, współpraca społeczna, umiejętność krytycznego myślenia i kreatywność. Ze względu na swą interdyscyplinarność nauka o architekturze i urbanistyce jest okazją do rozwoju tych kwalifi kacji. W ostatnich latach w Polsce nastąpił rozwój edukacji architektonicznej na różnych polach, wykraczających poza standardowe nauczanie akademickie w tej dziedzinie – są to m.in. warsztaty, partycypacja społeczna, edukacja dzieci i młodzieży. Kilka uczelni wyższych rozpoczęło również współpracę ze szkołami średnimi, mając na celu rozpowszechnianie wiedzy specjalistycznej. Artykuł przedstawia współpracę Politechniki Rzeszowskiej z Publicznym Akademickim Liceum Ogólnokształcącym w Rzeszowie w zakresie edukacji architektonicznej oraz prezentuje autorski program nauczania, który powstał na bazie praktycznych metod i doświadczeń zdobytych w latach 2021–2025 podczas pracy w szkole. Wyszczególnione tematy mogą stanowić gotowe narzędzie dla nauczycieli i edukatorów w innych placówkach, zainteresowanych wprowadzeniem elementów edukacji architektonicznej do swojego programu nauczania.
REFERENCJE (13)
1.
Archi-przygody. Program edukacji architektonicznej. Część IV – klasy 7 i 8 szkoły podstawowej. MKiDN, NCK, Warszawa 2020, dostępne na Archi-przygody – materiały do pobrania. Źródło:
https://nck.pl/ projekty-kulturalne/projekty/archi-przygody.
2.
Edukacja architektoniczna. Pomoc dydaktyczna dla nauczycieli szkół podstawowych, red. Kusińska E., Schneider-Skalska G., Kraków 2020.
3.
Lamri J., Kompetencje XXI wieku, Warszawa 2025.
4.
Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1998.
5.
Palej A., Schneider-Skalska G., Architektura od A, B, C... czyli o tym jak rozumieć świat, który nas otacza, Kraków 2008.
6.
Pedagogika miejsca, red. Mendel M. Wrocław 2006.
7.
Play + Space. Playce. Architecture Education for Children and Young People, red. Laaksonen E., Räsänen J., Helsinki 2006, dostępne na
https://www.playce.org/.
8.
Powszechna edukacja architektoniczna. Doświadczenia polskie i kształcenie incydentalne, red. Martyka M., Ruchlewicz-Dzianach A., Wantuch-Matla D., Kraków 2021.
9.
Powszechna edukacja architektoniczna. Tom 1. Ewolucja idei i doświadczenia zagraniczne, red. Martyka A., Wantuch-Matla D., Kraków 2020.
10.
Projektuj z dziećmi! Edukacja kulturowa w praktyce, red. Barańska K., Idzikowska W., Nęcka M., Kraków 2016.
11.
Siebenbrodt M., Schöbe L., Bauhaus 1919–1933, Weimar, Dessau, Berlin, Berlin 2012.
12.
Szpytma C., Szkoły typu Open-Air: eksperymenty architektoniczno-pedagogiczne szkolnictwa w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku, „Problemy Wczesnej Edukacji”, 2015, nr 4(31), DOI: 10.5604/01.3001.0008.5645.
13.
Szymański M.J., Kształtowanie kompetencji XXI wieku jako zadanie szkoły, „Edukacja Zawodowa i Ustawiczna”, 2024, nr 9.