Domy letnie i weekendowe Jana Bogusławskiego jako przykład nowego regionalizmu w latach 1933-1939
Więcej
Ukryj
1
Zakład Dziedzictwa Architektonicznego i Sztuki, Politechnika Warszawska Wydział Architektury, Polska
Data nadesłania: 14-02-2023
Data akceptacji: 25-04-2023
Data publikacji: 19-12-2025
Autor do korespondencji
Maciej Czarnecki
Zakład Dziedzictwa Architektonicznego i Sztuki, Politechnika Warszawska Wydział Architektury, Koszykowa 55, 00-659, Warszawa, Polska
KAiU 2023;LXVIII(2):98-117
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Poszukiwania sporej grupy architektów w Polsce od około połowy lat dwudziestych XX wieku tożsame były z najbardziej postępowymi działaniami europejskiej awangardy. Lokalne środowisko modernistów skupiało się w kręgu ugrupowań artystycznych „Blok” i „Praesens”. Działania polskiej awangardy skutkowały włączeniem jej przedstawicieli do grupy roboczej CIAM, co pozwoliło na międzynarodowe upowszechnienie działalności polskich twórców. Aktywność grupy polskich modernistów stała się również powodem rozprzestrzeniania się idei architektury awangardowej na terenie Polski. Równolegle z aktywnością środowisk awangardowych działała w Polsce międzywojennej także inna grupa architektów, głównie młodszego pokolenia, których projekty w sposób czytelny odwoływały się do tradycji i form regionalnych – bez rezygnowania z nowoczesnych aspiracji. Czołowymi przedstawicielami tego nurtu byli między innymi: Bohdan Pniewski, Maciej Nowicki i Piotr Lubiński. Mianem umiarkowanego regionalizmu odernistycznego można niewątpliwie określić również wczesną twórczość Jana Bogusławskiego. Czerpiąc także z funkcjonalizmu łączył on w oryginalny sposób nowoczesne idee awangardy z tradycyjnym spojrzeniem na detal form użytkowych. Artykuł koncentruje się na zrealizowanych według jego projektów w latach 1933-1939 domach letnich i weekendowych z okolic Warszawy, ich wnętrzach i indywidualnie projektowanych meblach, odwołujących się do tradycji rzemiosła artystycznego.
REFERENCJE (9)
1.
Bogusławski J., Dom weekendowy w Komorowie pod Warszawą, „Architektura i Budownictwo”, 1937, nr 3.
2.
Czarnecki M., Twórczość Jana Bogusławskiego na tle kierunków architektury XX wieku w Polsce, praca doktorska opracowana pod kierunkiem prof. Lecha Kłosiewicza na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (WAPW), Warszawa 2006, mps w zbiorach biblioteki WAPW.
3.
Czarnecki M., Wpływ architektury międzywojennej na powojenną twórczość Jana Bogusławskiego, w: Wpływ dorobku II Rzeczypospolitej na urbanistykę i architekturę powojenną, red. W. Czarnecki, Białystok 2011.
4.
Jan Bogusławski. Według reguł sztuki i własnego upodobania, red. W. Sołtysiak, Warszawa 2024.
5.
Hryniewiecki J., Dom week-end’owy, „Arkady”, 1935, nr 11.
6.
Lubiński P.M., Jaśniejszy promień, „Arkady”, 1936, nr 5.
7.
Olszewski A.K., Nowa forma w architekturze polskiej 1900–1925, Wrocław-Warszawa-Kraków 1967.
8.
Sztuka lat trzydziestych, materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, red. A. Gogut, Warszawa 1991.
9.
I. Wisłocka I., Awangardowa architektura polska 1918-1939, Warszawa 1968.