Generatywna sztuczna inteligencja w edukacji architektonicznej: studium wykorzystania modeli dyfuzyjnych przy projektowaniu koncepcyjnym
1
Faculty of Architecture, Warsaw University of Technology, Polska
Data nadesłania: 06-10-2025
Data ostatniej rewizji: 01-11-2025
Data akceptacji: 03-11-2025
Data publikacji: 18-12-2025
Autor do korespondencji
Krzysztof Nazar
Faculty of Architecture, Warsaw University of Technology, Koszykowa 55, 00-659, Warsaw, Polska
Faculty of Architecture, Warsaw University of Technology, Koszykowa 55, 00-659, Warsaw, Polska
KAiU 2025;LXX(3):17-52
SŁOWA KLUCZOWE
projektowanie generatywnegeneratywna sztuczna inteligencjamodelowanie parametrycznemodele dyfuzyjnedydaktyka projektowaniawizualizacja architektoniczna
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Artykuł przedstawia studium zastosowania generatywnej sztucznej inteligencji (AI) we wczesnej fazie projektowania architektonicznego. Celem było sprawdzenie, czy narzędzia te przyspieszają tworzenie koncepcji oraz jak zwiększyć nad nimi kontrolę poprzez proste modele parametryczne i jasno zdefi niowaną pętlę decyzji z udziałem człowieka. Badanie oparto na kursie prowadzonym na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej przez zespół prowadzących z Katedry Projektowania Architektonicznego i Zakładu Projektowania Prośrodowiskowego. W kursie wzięło udział 62 studentów w 25 zespołach. Kurs został podzielony na cztery bloki (eksploracja typów i wizualizacje, automatyzacja układów funkcjonalnych, analizy nasłonecznienia, ocena cyklu życia) – w pracy opisany szczegółowo jest pierwszy z nich. Na zajęciach połączono modelowanie parametryczne z generatorem obrazów sterowanym tekstem i obrazem. Wyniki ankiet przeprowadzonych wśród studentów na końcu kursu wskazują, że AI była użyteczna na etapie koncepcji dla 88% z nich; główne bariery dotyczyły ograniczonej przewidywalności, powtarzalności i wymagań sprzętowych. Najlepsze rezultaty dawało połączenie jasno określonej intencji projektanta z prostym modelem 3D i krytyczną selekcją wyników. Autorzy kursu rekomendują włączanie AI do programu studiów jako nauki pracy z procesem (formułowanie kryteriów, kontrola przebiegu, ocena wyników), a nie wyłącznie obsługi narzędzi skoncentrowanej na wyniku.
REFERENCJE (22)
1.
Alymani A.A.A., Integrating Artificial Intelligence Rendering Tools in Design: Integrating AI as teaching methods in architectural education, w: Data‑Driven Intelligence. Proceedings of the 42nd Conference on Education and Research in Computer Aided Architectural Design in Europe (eCAADe 2024), t. 2, red. O. Kontovourkis, M. C. Phocas, G. Wurzer, Nicosia 2024, DOI: 10.52842/conf.ecaade.2024.2.629.
2.
Bell J., AI in architecture: Zaha Hadid Architects on its pioneering use and collaborating with NVIDIA, „Wallpaper*”, 13.12.2024, https://www.wallpaper.com/arch....
3.
Bernstein P., Machine Learning: Architecture in the Age of Artificial Intelligence, London 2022, DOI: 10.4324/9781003297192.
4.
Bolojan D., Creative AI: Augmenting Design Potency, „Architectural Design”, 2022, nr 92(3), DOI: 10.1002/ad.2809.
7.
Chevin D., How Heatherwick humanises buildings… with technology, „Construction Management”, 06.12.2024, https://constructionmanagement....
8.
Cudzik J., Nyka L., Szczepański J., Artificial intelligence in architectural education – green campus development research, „Global Journal of Engineering Education”, 2024, nr 26(1), DOI: 10.1011/gleej1050.
9.
El Moussaoui M., Krois K., Architectural Pedagogy in the Age of AI: The Transformation of a Domain, w: School of Architecture(s) – New Frontiers of Architectural Education. EAAE AC 2023, red. M. Barosio, E. Vigliocco, S. Gomes, Cham 2025, DOI: 10.1007/978 3 031 71959 2_11.
10.
Foster + Partners, Design, Technology, and the Team Between, „+Plus Journal”, https://www.fosterandpartners.....
11.
Horvath A.-S., Pouliou P., AI for conceptual architecture: Reflections on designing with text‑to‑text, text‑to‑image, and image‑to‑image generators, „Frontiers of Architectural Research”, t. 13, 2024, nr 3, DOI: 10.1016/j.foar.2024.02.006.
12.
Jin S., Tu H., Li J., Fang Y., Qu Z., Xu F., Liu K., Lin Y., Enhancing Architectural Education through Artificial Intelligence: A Case Study of an AI‑Assisted Architectural Programming and Design Course, „Buildings”, t. 14, 2024, nr 6, DOI: 10.3390/buildings14061613.
13.
Leach N., Architecture in the Age of Artificial Intelligence: An Introduction to AI for Architects, London-New York 2022, DOI: 10.36253/techne-14769.
14.
Ostrowska‑Wawryniuk K., Strzała M., Słyk J., Form Follows Parameter: Algorithmic Thinking Oriented Course for Early Stage Architectural Education, „Nexus Network Journal”, t. 24, 2022, nr 2, DOI: 10.1007/s00004-022-00603-1.
15.
Oxman R., Thinking difference: Theories and models of parametric design thinking, „Design Studies” 2017, t. 52, DOI:10.1016/j.destud.2017.06.001.
16.
Özorhon G., Nitelik Gelirli D., Lekesiz G., Müezzinoğlu C., AI‑assisted architectural design studio (AI‑a‑ADS): How artificial intelligence join the architectural design studio?, „International Journal of Technology and Design Education”, t. 35, 2025, nr 5, DOI: 10.1007/s10798-025-09975-0.
17.
Paananen V., Oppenlaender J., Visuri A., Using text‑to‑image generation for architectural design ideation, „International Journal of Architectural Computing”, t. 22, 2023, nr 3, DOI: 10.1177/14780771231222783.
18.
Ploennigs J., Berger M., AI art in architecture, „AI in Civil Engineering”, t. 2, 2023, nr 1, art. 8, DOI: 10.1007/s43503-023-00018-y.
20.
Yiannoudes S., Shaping Architecture with Generative Artificial Intelligence: Deep Learning Models in Architectural Design Workflow, „Architecture”, t. 5, 2025, nr 4, DOI: 10.3390/architecture5040094.
21.
Yuan P. F., Toward a generative AI‑augmented design era, „Architectural Intelligence” 2023, t. 2, 2023, nr 1, art. 16, DOI: 10.1007/s44223-023-00038-9.
22.
Zhang H., Zhang R., Generative artificial intelligence (AI) in built environment design and planning – A state‑of‑the‑art review, „Progress in Engineering Science”, t. 2, 2025, nr 1.
| eISSN: | 2657-6864 |
| ISSN: | 0023-5865 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
