Bioinnowacje jako źródło inspiracji dla współczesnej architektury
1
Wydział Architektury/ Zakład Projektowania i Teorii Architektury, Politechnika Warszawska, Polska
Data nadesłania: 26-06-2025
Data ostatniej rewizji: 26-09-2025
Data akceptacji: 26-09-2025
Data publikacji: 17-03-2026
Autor do korespondencji
Ewa Kuhnert
Wydział Architektury/ Zakład Projektowania i Teorii Architektury, Politechnika Warszawska, Koszykowa 55, 00-659, Warszawa, Polska
Wydział Architektury/ Zakład Projektowania i Teorii Architektury, Politechnika Warszawska, Koszykowa 55, 00-659, Warszawa, Polska
KAiU 2025;LXX(2):90-114
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Od wielu lat rozwiązania zaczerpnięte z natury znajdują zastosowanie w różnych dziedzinach nauki, a obecnie wiedza biologiczna stanowi także źródło inspiracji dla pracy twórczej. W dziedzinie architektury procesy obserwowane w naturze przenoszone są na grunt projektowy, oferując nowe perspektywy, narzędzia i wywierając wpływ na metodologię pracy. Do obszaru projektowania nauki biologiczne przenikają pod „bio” pojęciami, takimi jak: biomimetyka, biomimikra, bionika, biofilia czy biomorfizm, które razem reprezentują szersze zagadnienie bioinnowacji. Chociaż w naukach technicznych istnieją precyzyjne defi nicje i klasyfikacje wymienionych „bio” pojęć, wyzwaniem pozostaje ich bezpośrednie przełożenie na sztuki projektowe ze względu na konieczność równoczesnego uwzględnienia aspektów estetycznych, użytkowych i technologicznych. Skutkuje to niedostatecznym zrozumieniem i uporządkowaniem tych terminów w dziedzinie architektury. Artykuł jest próbą
precyzyjnego zdefi niowania i rozróżnienia funkcjonujących w architekturze „bio” pojęć, w celu identyfi kacji poszczególnych nurtów w projektowaniu inspirowanym biologią. W pierwszej części pracy przeanalizowano występujące w literaturze definicje i je uporządkowano. W drugiej części wykonano analizy czterech projektów, czerpiących z różnych dyscyplin biologicznych, takich jak: neurobiologia, mykologia, biochemia i botanika.
REFERENCJE (35)
1.
Achramowicz R., Kuhnert E., Biology as a Source of Inspiration for Architectural Innovations, w: Defining the Architectural Space – Architecture and Technology, t. 3, red. T. Kozłowski, Kraków 2024.
2.
Addington D.M., Schodek D., Smart Materials and Technologies for the Architecture and Design Professions, London 2004 Agkathidis A., Biomorphic Structures: Architecture Inspired by Nature, London 2017.
3.
Ascott R., Th e Architecture of Cyberception, „Architectural Design”, 1995, nr 65/11–12.
4.
Baldwin I., Schultz J., Rapid Changes in Tree Leaf Chemistry Induced by Damage: Evidence for Communication Between Plants, „Science”, 1983, nr 221.
6.
Białkiewicz J.J., Biomimetyka i biomimikra jako narzędzie i ideologia we współczesnej architekturze, „Architectus”, 2024, nr 3, DOI: 10.37190/arc240310.
7.
Campany D., Man Ray and Marcel Duchamp: Dust Breeding 1920, https://davidcampany.com/ dust-breeding-man-ray-1920/.
8.
Castanheiro A., Leaf Accumulation of Atmospheric Dust: Biomagnetic, Morphological and Elemental Evaluation Using SEM, ED-XRF and HR-ICP-MS, „Atmospheric Environment”, 2020, nr 221, DOI: 10.1016/j.atmosenv.2019.117082.
9.
Clegg B., Biomimetics: How Lessons from Nature can Transform Technology, London 2023 Encyklopedia Britannica, edycja polska, t. 4, red. W. Wolarski, Poznań 1998.
10.
Eze V.C., Agblevor M., Oyedun A., Biochemical Conversion of Algal Biomass into Biofuels, „Biofuels, Bioproducts and Biorefining”, 2018, nr 12/5.
11.
Fromm E., Love of Death and Love of Life. The Heart of Man: Its Genius for Good and Evil, New York, 1964.
12.
Gennaro S., Kellner D., Digital Culture, Media, and the Challenges of Contemporary Cyborg Youth, Bioinformational Philosophy and Postdigital Knowledge Ecologies, red. M.A. Peters, P. Jandrić, S. Hayes, Cham 2022.
13.
Grigson G., The Arts Today, London 1935 Haddon A.C., Evolution in Art, London 1895.
14.
Haraway D.J., A Manifesto of Cyborgs: Science, Technology, and Socialist Feminism in the 1980s, „Socialist Review”, 1985, t. 15.
15.
Hensel M., Performance-Oriented Architecture: Rethinking Architectural Design and the Built Environment, Chichester 2013.
16.
Iouguina A., Dawson J.W., Hallgrimsson B., Smart G., Biologically Informed Disciplines: A Comparative Analysis of Bionics, Biomimetics, Biomimicry, and Bio-Inspiration Among Others, „International Journal of Design & Nature and Ecodynamics”, 2014, t. 9/3, DOI: 10.2495/DNE-V9-N3-201-206.
17.
Kapsali W., Biomimetics for Designers. Applying Nature’s Processes & Material in the Real World, London 2021.
18.
Kellert S.R., Biophilic Design: The Theory, Science, and Practice of Bringing Buildings to Life, Hoboken 2008.
19.
Margulis L., Symbiotic Planet: A New Look at Evolution, New York 1998 Mang P., Reed B., Designing from Place: A Regenerative Framework and Methodology, „Building Research & Information”, 2011, nr 40/1, DOI: 10.1080/09613218.2012.621341.
20.
Mitchell W.J., Me++: Th e Cyborg Self and the Networked City, Cambridge (MA) 2003.
21.
Nowak A., Kształtowanie bionicznych powierzchni strukturalnych w architekturze współczesnych elewacji, rozprawa doktorska wykonana pod kierunkiem prof. Wiesława Rokickiego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej (WAPW), Warszawa 2017, mps dostępny w Bibliotece WAPW.
22.
Onyszkiewicz J., Elementy biomimetyki w projektowaniu architektury w środowisku zrównoważonym, rozprawa doktorska wykonana pod kierunkiem dr. hab. inż. Waldemara Bobera na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej, Wrocław 2019, Dolnośląska Biblioteka Cyfrowa, https://dbc. wroc.pl/dlibra/publication/140767/edition/72670.
25.
Pasquero C., Poletto M., Greskova T., Photosynthetic Architecture in Times of Climate Change and Other Global Disruptions, w: Anthropologic – Architecture and Fabrication in the Cognitive Age: Proceedings of the 38th eCAADe Conference, 2020, t. 1.
26.
Priestley J., Experiments and Observations on Diff erent Kinds of Air, Cambridge 2013.
29.
Söderlund J., Newman P., Biophilic Architecture: A Review of the Rationale and Outcomes, „AIMS Environmental Science”, 2015, nr 2/4, DOI: 10.3934/environsci.2015.4.950.
31.
Tatarkiewicz W., Mimesis, w: Dictionary of the History of Ideas, red. P.G. Wiener, t. 3, New York 1973.
33.
Torberntsson A., Michalak H., O kształtowaniu konstrukcji budowlanych z wykorzystaniem wzorców ze świata przyrody, „Przegląd Budowlany”, 2023, nr 94/5–6.
34.
Voda I.I., Fluidity and Entropy in Contemporary Architecture: Chaos Between Space-Time and MatterEnergy, w: With(Out) Trace: Inter-Disciplinary Investigations into Time, Space and the Body, Leiden 2015, DOI: 10.1163/9781848884410_022.
Udostępnij
| eISSN: | 2657-6864 |
| ISSN: | 0023-5865 |
Przetwarzamy dane osobowe zbierane podczas odwiedzania serwisu. Realizacja funkcji pozyskiwania informacji o użytkownikach i ich zachowaniu odbywa się poprzez dobrowolnie wprowadzone w formularzach informacje oraz zapisywanie w urządzeniach końcowych plików cookies (tzw. ciasteczka). Dane, w tym pliki cookies, wykorzystywane są w celu realizacji usług, zapewnienia wygodnego korzystania ze strony oraz w celu monitorowania ruchu zgodnie z Polityką prywatności. Dane są także zbierane i przetwarzane przez narzędzie Google Analytics (więcej).
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
Możesz zmienić ustawienia cookies w swojej przeglądarce. Ograniczenie stosowania plików cookies w konfiguracji przeglądarki może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie.
