Zamieszkiwanie i używanie. Uwagi o pojęciu infrastruktury
Więcej
Ukryj
1
Wydział Filologiczny UŁ, Uniwersytet Łódzki, Polska
Data nadesłania: 31-07-2025
Data ostatniej rewizji: 24-11-2025
Data akceptacji: 04-12-2025
Data publikacji: 15-04-2026
Autor do korespondencji
Zofia Hartman
Wydział Filologiczny UŁ, Uniwersytet Łódzki, ul. Pomorska 171/173, 90-236, Łódź, Polska
KAiU 2025;LXX(4):19-41
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Artykuł stanowi próbę konceptualizacji pojęcia infrastruktury w perspektywie humanistycznej, z uwzględnieniem jego genezy, ewolucji semantycznej oraz współczesnych ujęć teoretycznych. Autorka odchodzi od technokratycznego rozumienia infrastruktury jako zestawu materialnych urządzeń wspierających funkcjonowanie społeczeństwa, by zaproponować analizę tego pojęcia jako relacyjnego,
historycznie uwarunkowanego i osadzonego w praktykach społecznych. W tekście omówione zostały kluczowe podejścia wypracowane na gruncie studiów nad nauką i technologią (STS), filozofi i socjologii oraz urbanistyki, m.in. prace na temat infrastruktury autorstwa S.L. Star, G.C. Bowkera, B. Larkina, L. Winnera czy B. Latoura. Szczególną uwagę poświęcono napięciu między funkcją użytkową a egzystencjalnym wymiarem infrastruktury, analizując opozycję między „używaniem” a „zamieszkiwaniem” (m.in. na podstawie refl eksji M. Heideggera). Artykuł podkreśla, że infrastruktura nie istnieje jako obiektywny zbiór elementów, lecz jako dynamiczna relacja między artefaktem a kontekstem społeczno-kulturowym. Proponowana perspektywa umożliwia reinterpretację pojęcia infrastruktury jako zjawiska nie tylko technicznego, lecz również głęboko osadzonego w doświadczeniu człowieka i strukturach życia codziennego.